Treaty of Versailles

The Treaty of Versailles ek sandhi rahaa jiske niche paanch des France, Germany, Britain, Austria aur United States World War I ke baad sign karin rahaa. Ii sandhi 1919 me, bina German sarkar ke participation ke karra gais rahaa kahe ki Germany ke koi choice nai rahaa. Ii sandhi ke niche Germany ke army ke 6 million se kamti kar ke 100,000 admii kar dewa gais rahaa, aur uske submarines, military aircraft aur artillery ke destroy kare ke parraa. Uske Navy ke bhi chhota kar ke khaali chhe battleships kar dewa gais rahaa. Germany ke uu French territories jiske uu 1871 se occupy karis rahaa ke bhi lautare ke parraa, dher area ke Poland ke de ke parraa aur aapan colonies ke duusra colonial powers ke de ke parraa. Germany ke 132 billion goldmarks bhi duusra des ke de ke parraa.
Background
[badlo | source ke badlo]First World War
[badlo | source ke badlo]Larrai suruu bhais rahaa July Crisis ke baad, 1914 me. Austria-Hungary, Serbia ke uppar larrai declare karis, jiske kuchh din baad Germany Russia pe larrai declare karis, 1 August me, aur fir Belgium aur France pe, 3 August me. German ke Belgium pe invasion 3 August me, ke kaaran Britain, Germany pe larrai declare karis 4 August me, jissse uu larrai suruu bhais jiske baad me First World War bola gais rahaa.[1] Dui alliances ek duusre ke takkar kare rahin, Central Powers (jiske agua Germany rahaa) aur Triple Entente (jiske agua Britain, France aur Russia rahaa). Aur des larrai me saamil hoe gain jaise larrai Europe bhar faela rahaa, aur Middle East, Africa aur Asia me. Russia me Tzar ke hatae dewa gais rahaa February Revolution me aur Kerensky sarkar ke October Revolution me palat dewa gais rahaa, jiske kaaran Russian Soviet Federative Socialist Republic, Vladimir Lenin ke niche, March 1918 me, sign karis rahaa Treaty of Brest-Litovsk, jisme Russia, Germany ke surrender karis rahaa. Germany sochat rahaa ki uu log jiit jaine American Expeditionary Forces ke aawe se pahile, aur aapan forces ke Western Front me shift kar ke Allies ke jaldi se harae ke kosis karis rahaa. Lekin ii nai chalaa. Iske jagha Allies battlefield pe kharaab se jiit gain, aur Germany ke Turkish, Austrian, aur Bulgarian allies ke bhi harae diin, aur armistice in November 1918 me force kare rahin jon surrender ke rakam rahaa.[2]
Fourteen Points ke role
[badlo | source ke badlo]United States , Central Powers ke virodh me larrai me saamil bhais rahaa, 1917 me aur President Woodrow Wilson ke khaas haanth rahaa peace terms ke shape kare me. Uske aim rahaa ki larrai ke nationalistic disputes aur ambitions se alag rakkhaa jaae. 8 January 1918 me, Wilson Fourteen Points ke elaan karis rahaa. Isme ek policy free trade, open agreements, aur democracy ke rahaa. Jab ki ii sabd ke kaam me nai laawa gais rahaa, self-determination ke assume karaa gais rahaa. Isme ek negotiated settlement se larrai ke khatam kare ke rahaa, dunia bhar me disarmament, aur Central Powers ke occupied ilaaka se nikle ke khaatir, ek Polish state ke banaana, Europe ke seema ke jaati pe banaawa jaae hae , aur League of Nations ke banaawa jaae hae, aur sab des ke political independence aur territorial integrity of all states ke guarantee kare ke khaatir.[3][n. 1] Ii chaudaa Points Inquiry, ek 150 advisors ke team jiske foreign-policy advisor Edward M. House lead karat rahaa, into the topics likely to arise in the expected peace conference, ke research pe based rahaa.[4]
Armistice
[badlo | source ke badlo]
1918 ke autmn me, the Central Powers collapse hoe lage rahin.[5] Germany ke army me desertion rates jaada hoe lagaa rahaa, aur civilian harrtaal war production ke dher kamti kar diis rahaa.[6][7] Western Front me, Allied forces, Hundred Days Offensive ke suruu kare rahin aur German western armies ke harae de rahin.[8] Imperial German Navy ke sailor log, Kiel me mutinied kare rahin naval order of 24 October 1918 ke baad, jiske kaaran Germany me log sarkar ke virod me kharraa hoe gay rahin, jiske German Revolution ke naam se jaana jaawat rahaa.[9][10] Germany ke sarkar kosis karis ki ek santi ke samjhauta karaa jaawe jon Fourteen Points pe adhaar rahe hae, aur ii maintain karte rahin ki uu log ii basis pe surrender kare rahin. Baat-chiit ke baad, Allied powers aur Germany signed an armistice, jon 11 November me laabu bhais rahaa, jab Germany ke sena France aur Belgium me rahin.[11][12][13]
Versailles treaty ke dher hissa ke baad me criticise karaa gais rahaa, jab larrai chalte rahaa. Isme rahaa German ke nikle keGerman-occupied France, Belgium, Luxembourg, Alsace-Lorraine, aur left bank of the Rhine (jon sab ke Allies administer kare rahin armistice agreement ke niche) se, the surrender of a large quantity of war materiel, and the agreed payment of "reparation for damage done".[14]
German ke sena France, Belgium, aur Luxembourg se chudah din me nikal gay rahin, jaise armistice agreement me rahaa.[15] 1918 ke ant talak, Allied troops Germany me ghus ke occupation of the Rhineland ke suruu kare rahin, jon agreement me rahaa, in the process establishing bridgeheads across the Rhine in case of renewed fighting at Cologne, Koblenz, and Mainz. Allied and German forces were additionally to be separated by a 10 km-wide demilitarised zone.[16][17]
Blockade
[badlo | source ke badlo]Duuno Germany aur Great Britain khaana aur raw materials ke import pe nirbhar rahat rahin, jisme se jaada Atlantic Ocean ke uu paar se aawat rahaa. Germany ke blockade ek naval operation rahaa jiske Allied Powers kare rahin jisse raw materials aur khaana ke supplies ke Central Powers pahunche se rokaa jaae sake. Germany ke Kaiserliche Marine khaali German Bight talak effective rahaa aur commerce raiders ke kaam me laae ke aur unrestricted submarine warfare se ek counter-blockade karis rahaa. German Board of Public Health, December 1918 me batais rahaa ki 763,000 German civilians Allied blockade ke time mar gay rahin, lekin ek academic adhyan, 1928 me, death toll ke 424,000 log batais rahaa.[18]
Ii blockade ke, November 1918 me Armistice ke baad, agle saal talak jaari rakkha gais rahaa. Germany me khaana ke aayaat ke Allies control karat rahin Armistice with Germany ke baad, jab talak, June 1919 me, Germany Treaty of Versailles nai sign karis rahaa .[19] March 1919 me, Churchill House of Commons ke batais rahaa, ki chalte waala blockade kaafi safal rahaa aur "Germany is very near starvation."[20] January 1919 se March 1919 talak, Germany ii Allied demands ke nai maanis ki Germany aapan merchant jahaaj ke surrender kare Allied ports me khaana ke transport kare ke khaatir. Kuchh Germany ke log ii maanat rahin ki armistice khaali kuchh din khaatir rahaa aur jaanat rahin ki, agar larrai fir se suruu bhais tab uulog ke jahaaj ke pakarr lewa jaai. [21] 1919 ke winter me, prastithi bahut kharaab hoe gais rahaa aur Germany March me aapan fleet ke surrender kar diss rahaa.[22] Iske baad, Allies 270,000 ton khaana ke import kare ke ijaajat de rahin. [22]
Duuno German aur non-German observers ii bahas kare hae ki ii sab mahina blockade German civilians pe sab se kharaab rahaa,[23] lekin ispe sab log sahmat nai hae ki kiske dos rahaa. [24][25][26][27][28] Max Rubner ke anusaar, 100,000 German mar gay rahin chalte blockade , armistice ke baad, ke kaaran.[29] UK me, Labour Party ke member aur anti-war activist Robert Smillie June 1919 me continuation of the blockade ke ninda karis rahaa, ii daawa kar ke ki 100,000 German civilians ii kaaran se mar gain hae.[30][31]
References
[badlo | source ke badlo]- ↑ Tucker & Roberts 2005, p. 1078.
- ↑ Wiest 2012, pp. 126, 168, 200.
- ↑ Tucker & Roberts 2005, p. 429.
- ↑ Cooper 2011, pp. 422–424.
- ↑ Beller 2007, pp. 182–195.
- ↑ Bessel 1993, pp. 47–48.
- ↑ Hardach 1987, pp. 183–184.
- ↑ Simkins 2002, p. 71.
- ↑ Tucker & Roberts 2005, p. 638.
- ↑ Schmitt 1960, p. 101.
- ↑ Schmitt 1960, p. 102.
- ↑ Weinberg 1994, p. 8.
- ↑ Boyer et al. 2009, p. 526.
- ↑ Gilbert 1974, pp. 270–273.
- ↑ Edmonds 1943, p. 1.
- ↑ Martel 1999, p. 18.
- ↑ Barnes & Ebertowski 2011, p. 14.
- ↑ Grebler 1940, p. 78.
- ↑ Mowat 1968, p. 213.
- ↑ Fuller 1993.
- ↑ Marks 2013, p. 650.
- 1 2 March 1919 Brussels agreement.
- ↑ Paul 1985, p. 145.
- ↑ Marks 2013, p. 651.
- ↑ Proceedings of the National Assembly 1919, pp. 631–635.
- ↑ Deutsche Allgemeine Zeitung 1919.
- ↑ Roerkohl 1991, p. 348.
- ↑ Rudloff 1998, p. 184.
- ↑ Rubner 1919, p. 15.
- ↑ Common Sense 5 July 1919.
- ↑ Bane 1942, p. 791.
<ref> tags exist for a group named "n.", but no corresponding <references group="n."/> tag was found.